Vụ án được khởi kiện vào tháng 3 năm 2025. Hiệp hội Vận động viên Quần vợt Chuyên nghiệp (PTPA), cùng Nick Kyrgios, Reilly Opelka, Kostia và những người khác, tổng cộng 15 tay vợt đang thi đấu lẫn đã giải nghệ, kiện ATP, WTA và bốn giải Grand Slam. Đến nay vụ án cuối cùng có bước tiến lớn. Một thẩm phán liên bang tại New York đã bác đơn của hai tour muốn hủy toàn bộ vụ kiện.
Đơn kiện cáo buộc mô hình vận hành của ATP và WTA giống một liên minh độc quyền: dùng hệ thống điểm để biến tướng ép tay vợt tham dự các giải họ công nhận, bất chấp những lựa chọn thi đấu khác mang lại thu nhập cao hơn cho tay vợt; đồng thời đè thấp tổng thu nhập của tay vợt, hạn chế quyền tự quản lý tài trợ cá nhân và quyền thương mại, và nhân danh giữ sự công bằng của giải mà áp dụng quy trình kiểm tra doping mang tính xâm nhập.
Thẩm phán Margaret Garnett ra phán quyết vào thứ Năm, bác yêu cầu hủy vụ của hai tour cùng ban tổ chức Wimbledon, Roland Garros và US Open. Thẩm phán xác định các cáo buộc phía tay vợt đưa ra có căn cứ đầy đủ, và vụ án có thể bước sang giai đoạn tố tụng tiếp theo. Ngoài ra, đơn của phía bị đơn xin chuyển vụ sang trọng tài, hoặc xin hủy vì thiếu thẩm quyền, cũng bị bác.
Tennis Australia, đơn vị đăng cai Australian Open, đã đạt thỏa thuận hòa giải từ năm ngoái và không còn là bị đơn trong vụ này. Hai chủ thể còn lại là Cơ quan Phòng chống Doping Thế giới và Tổ chức Quần vợt Thế giới cũng rút khỏi vụ kiện vào cuối năm ngoái.
Tháng 9 năm đó, sau khi đàm phán hòa giải giữa các giải Grand Slam còn lại và các tay vợt đổ vỡ, họ bị bổ sung vào danh sách bị đơn. PTPA cho biết, trước khi quyết định khởi kiện, họ đã tham vấn hơn 250 tay vợt, trong đó có đa số những người nằm trong top 20 đơn nam và đơn nữ.
Đây cũng là lý do phán quyết hôm thứ Năm có ý nghĩa lớn với các ban tổ chức. Sau khi phán quyết có hiệu lực, vụ án sẽ vào giai đoạn công bố chứng cứ. ATP, WTA và các ban tổ chức Grand Slam phải nộp hồ sơ tài chính nội bộ cùng thư từ trao đổi riêng. Đến bước tố tụng này, những tài liệu vốn được giữ kín sẽ không còn tính riêng tư. Nhiều năm qua các tổ chức này luôn tuyên bố việc phân chia doanh thu giải đấu và các quyết định liên quan đến vận hành đều được đưa ra với thiện ý. Với họ, cú sốc khi thông tin bị công khai thậm chí còn lớn hơn chính việc thua kiện.
Tối thứ Năm, Hiệp hội Quần vợt Mỹ (USTA) phản hồi, cho biết sẽ tích cực hầu kiện. "Mọi quyết định của Hiệp hội Quần vợt Mỹ luôn lấy lợi ích lớn nhất của tay vợt và của môn quần vợt làm trọng." Hiệp hội còn nêu việc gần đây tăng tiền thưởng, cùng việc tiếp tục đầu tư xây sân và các chương trình quần vợt phong trào, để chứng minh cho quan điểm của mình.
Chiến thắng hôm thứ Năm có ý nghĩa đặc biệt với phía tay vợt. Giám đốc điều hành PTPA Roman Rosenberg nói đây là ngày tổ chức đã chờ nhiều năm.
"Nhiều năm liền có người nói với các tay vợt rằng vụ này không qua nổi cửa ải đầu tiên, nhưng chúng tôi đã làm được. Toàn bộ bị đơn vẫn ở trong vụ, toàn bộ cáo buộc tiếp tục có hiệu lực, và tư cách chủ thể khởi kiện của hiệp hội tay vợt được công nhận."
Ông đồng thời nhắc rằng thỏa thuận hòa giải Australian Open đạt được trước đó có thể là ví dụ tham chiếu cho các bị đơn còn lại, và PTPA sẵn sàng mở những cuộc thương lượng cùng loại. Đồng sáng lập PTPA Vasek Pospisil bổ sung, phán quyết này thừa nhận hiệp hội có thể đại diện cho toàn bộ tay vợt, chứ không chỉ vài người được nêu tên trong đơn.
Đáng chú ý, kiện tụng không phải con đường duy nhất để tay vợt giành quyền lợi. Cũng trong năm 2025, một nhóm tay vợt hàng đầu cả nam lẫn nữ từng riêng gửi thư cho các ban tổ chức Grand Slam, kêu gọi trước năm 2030 nâng tỷ lệ tiền thưởng trên doanh thu giải từ 16% lên 22%, cải thiện phúc lợi tay vợt, và tăng trao đổi, thương lượng với tay vợt trước khi đưa ra những quyết định lớn liên quan đến sự phát triển của môn.
Chính làn gây sức ép từ tay vợt đã trực tiếp thúc đẩy việc thành lập Ủy ban Cố vấn Tay vợt Grand Slam. Tay vợt có được một kênh trao đổi quy củ hơn, và có tiếng nói trong các việc ngoài sân. Tuy nhiên hiệu quả của cơ chế này vẫn còn phải kiểm chứng.
Nhìn khỏi bản tin, phán quyết hôm thứ Năm cũng then chốt với hướng đi của chính PTPA. Nhân vật đại diện cốt lõi của PTPA, Novak Djokovic, đã rút hoàn toàn khỏi tổ chức vào tháng 1 năm 2026, sau khi Australian Open đạt thỏa thuận hòa giải. Lý do rút lui là không hài lòng với độ minh bạch của hiệp hội và với cách hiệp hội dựng hình ảnh của ông ra bên ngoài. Ngoài ra, suốt năm PTPA chìm trong mâu thuẫn nội bộ, còn việc thẩm phán Garnett bác đơn xin hủy vụ giúp hiệp hội tay vợt này đứng vững hơn trong cuộc giằng co phía sau.
Hướng đi tiếp theo, thế chủ động nằm ở phía bị đơn. Họ có thể chọn tiếp tục hầu kiện. Quy trình tố tụng kéo dài, chi phí cao, sau đó vẫn còn thu thập chứng cứ và lấy lời khai nhân chứng, và thư từ nội bộ có thể bị công khai ra ngoài. Phía bị đơn cũng có thể noi tiền lệ Australian Open, đơn lẻ hoặc liên kết nhiều bên, để đạt thỏa thuận hòa giải với phía tay vợt.
Hai tour vẫn có thể kháng cáo phán quyết lần này của thẩm phán, nhưng kháng cáo sẽ không tạm dừng quy trình công bố chứng cứ của vụ. Phiên điều trần tiếp theo ấn định ngày 29 tháng 10. Các bên phải cùng nộp một văn bản, ít nhất ba ngày làm việc trước phiên điều trần, để nêu kế hoạch tiếp theo.
Cập nhật lúc 2026-10-03 19:05
Thích[0]